Ograniczanie znoszenia: dysze, wysokość belki, kierunek wiatru

Przestrzeganie progu prędkości wiatru to podstawa, ale gdy okno zabiegowe jest wąskie, kilka ustawień opryskiwacza pozwala znacznie ograniczyć znoszenie. Ten artykuł uzupełnia nasz przewodnik o wietrze i opryskiwaniu i opisuje konkretne rozwiązania.

Dobór dyszy i wielkości kropli

To najskuteczniejszy sposób. Drobne krople (poniżej 105 mikronów) są najbardziej podatne na znoszenie. Dysze antyznoszeniowe (eżektorowe, z zasysaniem powietrza) wytwarzają większe krople i ograniczają znoszenie o 50–95 % zależnie od modelu. Wielkość kropli trzeba dopasować do środka: duże krople dla preparatu układowego lub pobieranego przez korzenie (bez utraty skuteczności), średnie dla fungicydu, który ma wniknąć w łan. Przy insektycydzie kontaktowym, który wymaga dobrego pokrycia, kompromis jest trudniejszy: lepiej poczekać na spokojną pogodę, niż nadmiernie powiększać krople.

Niżej ustawiona belka i właściwy kąt rozpylania

Im wyżej ustawiona belka, tym dłuższą drogę pokonują krople do celu i tym łatwiej wiatr je znosi. Belkę warto więc opuścić najniżej, jak pozwala równomierne pokrycie. Wpływ ma tu również kąt rozpylania. Przy dyszach 110° (rozstaw 50 cm) potrójne nakładanie się strumieni uzyskuje się już przy 50–70 cm nad celem, wobec 80–90 cm dla dysz 80°. Belka może więc pracować znacznie niżej, a znoszenie jest mniejsze. Najnowsze dysze eżektorowe dodatkowo skracają drogę kropli do celu. Stabilna belka (z tłumieniem wahań) pomaga utrzymać stałą wysokość.

Kierunek wiatru i uwrocia

Warto obserwować kierunek wiatru i prowadzić oprysk tak, aby ewentualne znoszenie kierowało się z dala od miejsc wrażliwych (cieki wodne, zabudowania, wrażliwe uprawy sąsiadów). Przy wyczuwalnym wietrze rozsądnie jest pominąć uwrocie od strony wrażliwej i wrócić do niego w lepszych warunkach. Lepiej zostawić kawałek pola na później, niż narazić się na spór z sąsiadem lub szkody na jego uprawie.

Szkody, które naprawdę się zdarzają

Znoszenie to nie teoria. Wiosną herbicydy stosowane w zbożach niszczyły buraki i inne wrażliwe uprawy na sąsiednich polach. Jesienią prosulfokarb, bardzo lotny herbicyd zbożowy, może skazić uprawy w odległości setek metrów, a nawet kilometrów. Francuska agencja ANSES zaostrzyła z tego powodu warunki jego stosowania (obowiązkowe dysze antyznoszeniowe, ograniczenia zabiegów w pobliżu innych upraw). Te przypadki pokazują, że lepiej zachować większy zapas ostrożności, niż ryzykować spór z sąsiadem albo zniszczenie jego uprawy.

Ustawienia dopasowane do środka i sąsiedztwa

Ryzyko trzeba zawsze oceniać w zależności od stosowanego środka: fungicyd przy wietrze bliskim progu 4 m/s w pobliżu sąsiedniego pola stwarza mniejsze ryzyko szkód niż herbicyd w tych samych warunkach (co nie zwalnia z przestrzegania progu). W pobliżu upraw szczególnie wrażliwych trzeba zachować wyjątkową ostrożność z herbicydami. Więcej w artykule o wpływie wiatru w zależności od rodzaju środka.

W skrócie

• Dysze antyznoszeniowe z klasyfikacji TOZ (redukcja znoszenia o 50–95 %) i duże krople, gdy pozwala na to środek.
• Belka nisko i stabilnie, dysze 110° (potrójne nakładanie strumieni już od 50 cm).
• Oprysk prowadzony tak, by wiatr wiał od stref wrażliwych; w razie potrzeby pominięcie odsłoniętych uwroci.
• Zapas ostrożności dopasowany do środka i sąsiedztwa.